Muzeum filmuje 2025

22 listopada 2025 roku w czarnkowskim kinie Światowid odbyła się premiera filmu "U stóp Góry Żydowskiej. Historia czarnkowskich Żydów" zrealizowanego przez Muzeum Ziemi Czarnkowskiej i Forum Dialogu. Fabularyzowany dokument spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem widzów i dokumentalistów. To pierwsza tego typu tak obszerna realizacja w mieście.

Wśród ciekawej i różnorodnej historii Czarnkowa, tematyka żydowska była do niedawna nieco zapomniana. A pamiętać należy, że społeczność ta stanowiła w dawnym mieście około 30 % ogółu społeczeństwa. Żydzi pojawili się tutaj w XVII wieku i stale zwiększali swoją populację. Do 1939 roku mieszkali w tzw. dzielnicy żydowskiej. Byli rzemieślnikami, kupcami, handlarzami, właścicielami sklepów. Zamożniejsi wznosili lub kupowali kamienice w centrum miasta. Stanowili ważny i zintegrowany z pozostałymi mieszkańcami ośrodek społeczny. Wrzesień 1939 roku był dla nich tragedią. Ludzi wywieziono do łódzkiego getta, okazałą synagogę rozebrano. Pozostały jedynie dwa cmentarze. Do tej pory o czarnkowskich wyznawcach judaizmu dowiedzieć się można było z nielicznych publikacji oraz spacerów historycznych organizowanych przez pracowników muzeum. W bieżącym roku postanowiono zapełnić tą lukę realizacją filmu dokumentalnego oraz montażem tablicy w miejscu dawnej synagogi. Takie przedsięwzięcie nie mogło odbyć się bez nakładów finansowych. Fundusze udało się zdobyć dzięki organizacji Forum Dialogu, która zrzesza aktywistów z całej Polski dbających o pamięć polskich Żydów. W prace włączył się dr Robert Zimny, który zadbał o przychylność Forum. Za zdjęcia i montaż odpowiadał Łukasz Bukowski ze Studia Bukowsky z Kowanówka. Lektorem w filmie był Przemysław Stochaj. Pracownicy muzeum przygotowali wszystkie potrzebne materiały: scenariusz, listy dialogowe, scenopisy, rekwizyty, itd. Zaangażowano także licznych wolontariuszy, którzy grali w fabularnych częściach filmu. Nawiązano również kontakt z potomkami Żydów mieszkających w przedwojennym Czarnkowie, a przebywającymi dziś w Australii, Nowej Zelandii i Stanach Zjednoczonych. Nagrano z nimi wideorozmowy, które znalazły się na ścieżce filmowej. Projekcję poprzedziło wystąpienie kierownictwa Muzeum Ziemi Czarnkowskiej. Karolina Rążewska-Golik oraz Romka Bartkowiak przedstawiły i nagrodziły osoby zaangażowane w produkcję filmu. Ponad godzinny pokaz został doskonale przyjęty przez widzów. Czerwonego dywanu nie było, jednak życzenia, gratulacje i podziękowania nie miały przysłowiowego końca.
Piotr Keil

Pracownicy Muzeum Ziemi Czarnkowskiej składają podziękowania osobom zaangażowanym w projekt: Anetcie i Piotrowi Ziółkowskim, burmistrzowi Czarnkowa Jackowi Klimaszewskiemu, aktywistom sieci Forum Dialogu (Katarzyna Sudaj, Damian Rączka, Jacek Dereżyński), członkom Towarzystwa Miłośników Historii Czarnkowa (Sławomir Czarnecki, Jacek Kłos, Piotr Szlanga, Paweł Pasternak), aktorom (w szczególności uczniom Szkoły Podstawowej nr 1 w Czarnkowie oraz Szkoły 67 PP w Romanowie Dolnym), Dominikowi Czarneckiemu i Danielowi Mrozowi oraz swoim rodzinom.